Doormodderakkoord

Toen ik gisteravond via internet naar het debat in het Griekse parlement keek (voor belangstellenden – nog terug te kijken via The Press Project op Youtube, met Engelse simultaanvertaling) kwamen herinneringen boven aan de spannende kamerdebatten uit de tijden van Joop Den Uyl en Hans Wiegel. Die gepassioneerde manier van debatteren zien we niet meer in Den Haag, politiek theater van de bovenste plank. En toch lag de uitkomst van tevoren vast: het onderhandelingsakkoord van afgelopen maandag werd met ruime meerderheid goedgekeurd, bij gebrek aan een valide alternatief. Europa en de Eurozone kunnen weer even verder, in de wetenschap dat de meest acute problemen in Griekenland kunnen worden opgelost. Het duurt nog even, maar er zal in Griekenland weer geld uit de pin-automaten komen, de schuldeisers IMF en ECB zullen met een noodlening worden afbetaald en de Europese leiders kunnen met een gerust hart aan de zomervakantie beginnen. In alle commentaren kun je lezen dat het akkoord onuitvoerbaar is, en dat de Griekse schuld nu naar Olympische hoogten stijgt, maar dat doet er niet toe. Dit is een Doormodderakkoord.

Kolen, staal en knoflook

Op het moment dat ik dit schrijf komen de eerste berichten uit Brussel dat er weer overeenstemming is over een nieuw pakket voor Griekenland. Een beetje witte rook dus, want of deze deal het langer houdt dan aanstaande woensdag, wanneer het parlement in Athene moet beslissen – het blijft de vraag. We hebben de bedragen de afgelopen week zien oplopen van 7 miljard euro (de laatste tranche van het bestaande hulppakket) naar nieuwe pakketten van 30, ruim 50 tot meer dan 80 miljard euro vanochtend. En in Brusselse wandelgangen werden ook nog hogere bedragen gefluisterd, zo kon men vernemen. Voor de rekenaars onder ons geef ik graag nog even het Europese bruto nationaal product als referentie: zo’n 14.000 miljard euro in het afgelopen jaar, dus in dat licht vallen die hulppakketten nog wel mee. De hoog oplopende controverses aan de tafel van de regeringschefs gaan naar mijn idee dan ook over veel meer dan geld.

Vrijheid voor de Grieken

Onder deze titel werden de boeken van Livius gebundeld, waarin de historicus de confrontatie van het oude Rome met de Griekse wereld beschrijft. Carthago was definitief verslagen, en de Romeinen wendden de blik naar het oosten. De Grieken werden bevrijd van de Macedoniërs, hun oude vijanden en bezetters, en geleidelijk opgenomen in het grote Romeinse rijk. Een referendum werd niet gehouden, en wie het niet beviel werd verkocht als slaaf of belandde in de arena. Aanvankelijk hadden de Romeinen nog wat kritiek op de Griekse decadentie, maar ze zagen al spoedig de voordelen en namen de Griekse cultuur uiteindelijk vrijwel integraal over, en ze verfraaiden hun stad met geroofd en geïmporteerd Grieks cultuurgoed.

Lente

Op een regenachtige zondagmiddag eind mei zit ik achter mijn laptop van de lente te genieten. Want dáárvoor was ik tenslotte teruggekomen uit het warme Bangkok – die mooie Nederlandse lente met dat frisse groen en die stralende zonneschijn. Wie de goden willen verderven die slaan ze met waanzin, zo wisten de oude Grieken al. Maar dat ook de weergoden haatdragend zijn was niet bij me opgekomen. Al met al een goede reden het begrip lente eens aan een nader onderzoek te onderwerpen. Van de Praagse lente tot aan de Arabische lente – als we iets positiefs verwachten gebruiken we de lente als beeld. Om niet zelden daarna verrast te worden door een hete zomer. Maar wie Stravinsky’s Sacre kent, weet dat ook lentes heel gewelddadig kunnen verlopen.

Songkran

Als de temperaturen hier half april naar grote hoogten stijgen, wordt het tijd voor Songkran, het Thaise Nieuwjaar. De meeste mensen kennen het als het meest uitbundige Thaise feest, waarbij uitgebreid met water wordt gesmeten en veel gedronken. De toerist die Bangkok, Chiang Mai of Pattaya bezoekt ziet vooral het water en de uitbundigheid, maar er zitten meer kanten aan dan dat. Songkran is ook een plechtig feest met ceremonies. Op het platteland is dat nog vanzelfsprekend, maar voor wie iets beter kijkt is het ook in Bangkok nog goed te zien. In de media wordt vaak geschreven over de teloorgang en verwording van het Songkran festival - veel drank en sex en schaars geklede mensen, waar hebben we dat toch eerder gehoord - maar wie buiten de geijkte toeristenstraten kijkt ziet dat dat allemaal wel meevalt, en dat het nog steeds een leuk volksfeest is...

Verboden Stad

De meest fascinerende bezienswaardigheid in Mandalay is zonder twijfel het Koninklijk Paleis, vooral omdat het niet meer bestaat. Het was gelegen in het centrum van een "verboden stad", een ommuurde stadswijk, met een brede gracht, waar alleen hoogwaardigheidsbekleders mochten wonen, paleisdienaren en wachters. Het paleis moet van een adembenemende schoonheid zijn geweest, als we de beschrijvingen mogen geloven. Maar na de deportatie van de koning maakten de engelsen er met hun karakteristieke wansmaak een officiersclub van, compleet met houten lambriseringen en jachttrofeeen aan de muur. Veel van het schitterend vergulde houtsnijwerk werd verwijderd. Tijdens de Japanse bezetting werd het onder andere gebruikt als munitie-opslagplaats, en een geallieerd bombardement zorgde ervoor dat er niets overbleef. Er is wel meer werelderfgoed op deze manier verloren gegaan.

AIIB

We zitten in een rammelende bus op weg van Meiktila naar Mandalay, een afstand van 120 kilometer over de belangrijkste snelweg van Myanmar. Onze busreis duurt ongeveer 4 uur, en dat geeft genoeg tijd de gedachten eens te laten gaan over het nieuwste Chinese initiatief, de AIIB. Deze Asian Infrastructure Investment Bank, waartoe ook Nederland gisteren toetrad heeft grote ambities ten aanzien van de handelsroutes rond China, en de infrastructuur van (met name) Zuidoost Azie. In de westerse pers wordt vooral de nadruk gelegd op de positie van China in het globale machtsevenwicht, en de rol die dit initiatief moet gaan spelen tegenover de westers gedomineerde Wereldbank en IMF, maar wie een tijdje door Azie rondreist begrijpt onmiddellijk waarom alle Zuidoost Aziatische landen al in 2014 lid werden van deze Bank. Niet alleen is in alle deze landen - met uitzondering van Thailand - de infrastructuur dramatisch slecht, ook is ze het product van de koloniale periode. Met de AIIB raken de Zuidoost Aziatische landen weer een stap verder weg van hun koloniale verleden.